Virtual Private Server (Virtual Dedicated Server olarak da adlandırılır), sunucu niteliğindeki bir bilgisayarın (örneğin HP Proliant, IBM eServer) fiziksel donanımının mantıksal olarak bölümlenmesi sonucu ortaya çıkan her bir Sanal Sunucu’ya verilen genel isimdir. Bu sanal sunucuların her birinin üzerinde, ayrı ayrı kendine ait mantıksal donanım bileşenleri vardır. Dolayısıyla, bir sanal sunucu aynı bir fiziksel sunucu gibi çalışarak, üzerinde güvenli ve yalıtılmış olarak işletim sistemi ve sunucu yazılımları barındırır. Bu sayede, tek bir fiziksel sunucu üzerinde, fiziksel sunucuların işlevlerini gerçekleştiren birden fazla sayıda sanal sunucu yaratmak mümkün olmaktadır. 

Fiziksel bir sunucu bilgisayarını, mantıksal sunuculara bölümlemek için uygulanan metoda sanallaştırma (virtualization) denir. Amaç, sunucu donanım kaynaklarının tam kapasite ile kullanılmasını sağlamaktır. Sanallaştırma metodolojisi ilk olarak 1970’lerde IBM Mainframe sistemleri için geliştirilmiştir. Günümüzde Intel ve AMD tabanlı sunucuların desteklediği çoklu çekirdek işlemci yapıları ve hem işlemci hem de hafıza modüllerinde ulaşılan yüksek çalışma frekansları, işletim sistemi ve sunucu yazılımlarının kullanabildiğinden daha fazla donanım kaynağı sağlamakta, böylece sanallaştırmanın performanslı ve yaygın olarak kullanılmasına imkan vermektedir. 

Sanallaştırma yazılımlarına örnek olarak aşağıdaki uygulamaları sayabiliriz. 

• VMWare

• Mirosoft Virtual Server

• Xensource

• Virtuozzo

• HyperVM

• OpenVZ

Yazılım ve Donanım tabanlı olmak üzere iki tür sanallaştırma yöntemi vardır: 

• Yazılım tabanlı sanallaştırmada, sanal sunucular aynı işletim sistemi çekirdeğini kullanırlar ve ana makinanın kaynaklarına ihtiyaç duyarlar. Özellikle Web barındırma ortamlarında bu tür sanallaştırmanın büyük faydaları vardır; çünkü sanal makinaları yeniden başlatmaya gerek kalmadan ihtiyaçlar doğrultusunda sunucu kaynaklarının gerçek zamanlı olarak arttırımı ya da azaltımı mümkündür. Virtuozzo ve HyperVM, yazılım tabanlı sanallaştırma uygulamalarıdır.

• Donanım tabanlı sanallaştırmada ise, sanallaştırma uygulaması direkt olarak fiziksel donanıma ulaşır; sunucu kaynaklarının gerçek zamanlı olarak arttırımı ya da azaltımı mümkün değildir, ancak sanal sunucunun yeniden başlatılması ile değiştirilebilirler. Bu tür ortamlar göreceli olarak daha fazla yalıtılmış olduğu için daha güvenlidir. VMWare, Microsoft Virtual Server ve Xen, donanım tabanlı sanallaştırma uygulamalarına örnek verilebilir.

VPS'İN AVANTAJLARI:

• Güvenli Ortam

• Minimum Maliyet

• Hızlı Devreye Alınması

• Donanım Bağımsızlığı

• İş Sürekliliği Uygulamalarında kolaylık

VPS’ler, sağladıkları güvenli ortam ve toplam sahip olma maliyetini minimuma indirgeyen finansal avantajlarıyla Web Hosting ile Kiralık Sunucu arasındaki boşluğu doldurur. VPS tamamiyle size özel bir sunucu ortamı sağladığı için, ihtiyaçlarınıza uygun donanım ve yazılım altyapısını siz belirler ve istediğiniz gibi önceliklendirme, değişiklik yapabilirsiniz. İhtiyaçlarınız doğrultusunda sunucu kaynaklarını arttırmak ya da azaltmak her zaman mümkündür. Ayrıca, VPS yalıtılmış bir ortam olduğundan uygulamalarınız ve bilgileriniz için en yüksek seviyede güvenlik sağlar.

VPS’in diğer bir avantajı çok hızlı bir şekilde devreye alınabilmesidir. İhtiyaçlar doğrultusunda çeşitli işletim sistemi ve sunucu yazılımları içeren VPS şablonları oluşturulabilir. Bu şablonları optimize etmek ve bunları baz alarak yeni bir VPS’i aktive etmek dakikalar içinde mümkün olabilmektedir. Test ve geliştirme ortamları için çok büyük kolaylık sağlayan bu özellik ayrıca üretim ortamında çalışan sunucularda da test yapılmasına imkan vermektedir. Örneğin kullanılan bir sunucunun imajı alınarak (sunucu üzerindeki veriler, işletim sistemi ve programlar tüm ayarlarıyla birlikte yedeklenir), yalıtılmış test ortamında tamamen aynı özelliklere ve ayarlara sahip bir VPS yaratılabilir. Test edilecek program ya da güvenlik yaması önce test ortamındaki VPS’e uygulanarak kullanımdaki sunucunun çalışmaya minimum kesintiyle devam etmesi sağlanmış olur.

Sanallaştırmanın getirdiği bir diğer çok önemli yarar da, donanım bağımlılığını ortadan kaldırmasıdır. VPS’ler, fiziksel sunucuların aksine, donanımdan bağımsız olarak çalışırlar. Bu sayede, sanal sunucular çok rahat bir şekilde taşınabilirler. Örneğin, HP Proliant DL 380 G5 / Windows Server 2003 işletim sisteminde çalışan bir VPS, herhangi bir donanım ve yazılım çakışması olmadan IBM eServer x3650 / Linux tabanlı sanallaştırma platformuna aktarılabilir. Bu aktarma işlemi VPS’i kapatmadan, sanal sunucu çalışıyorken bile yapılabilmektedir. 

VPS’in çok hızlı bir şekilde devreye alınabilmesi ve donanımdan bağımsız olması, İş Sürekliliği uygulamaları için kolay uygulanabilir ve ekonomik bir seçenek olarak kullanılmasına imkan vermektedir. 

Getirdiği tüm bu avantajlar dolayısıyla sanallaştırma giderek daha fazla oranda uygulanmaktadır. Bununla birlikte, maliyetleri düşürmek amacıyla çok yanlış VPS uygulamaları yapılmaktadır. Sunucu mimarisinde bile olmayan toplama PC’ler, VPS olarak sunulmaktadır. Bu tür VPS uygulamalarının performansı çok düşük olmakla beraber, bilgi güvenliği ve kesintisiz çalışma mümkün olmadığı için, VPS’in getirdiği avantajlar, dezavantaja dönüşmekte, verimliliği azaltmaktadır. Özellikle İş Sürekliliği uygulamalarında, bu tür yanlış dizayn edilmiş bir VPS modeli kullanmak, kritik iş süreçlerini ciddi bir şekilde aksatmaktadır.